internet time @ ???

rnd's website |

sitelen pona – opis i przykłady

sitelen pona

„sitelen pona” („proste pismo” lub „łatwe pismo”) to pismo logograficzne, zaprojektowane przez Sonję Lang, twórczynię toki pony, na potrzeby tego języka.

Część oficjalnej książki, w której opisano pismo sitelen pona została opublikowana na warunkach niekomercyjnej CC-BY-NC 4.0 licencji. W rezultacie sekcja ta jest łatwa do znalezienia w innych kursach online. Strona o piśmie sitelen pona na stronie jan Pije, która jest poświęcona temu systemowi, opisuje go niemal identycznie, jak oficjalna książka.

Systemy logograficzne

W systemie logograficznym każdy znak zazwyczaj oznacza jedno słowo (a czasem nawet wyrażenie). Najbardziej powszechnym przykładem takiego systemu jest ten używany w języku chińskim, zwany Han, i (zaraz obok ich własnych symboli) japońskim i koreańskim.

Systemy logograficzne są dobrze dopasowane do języków, w których słowa podlegają odmianie słabo lub nawet wcale. Gramatyka jest zamiast tego oparta na zestawianiu pojedynczych słów jeden po drugim (taki język jest nazywany „izolującym”). Języki chińskie pasują do tej idei bardzo dobrze, podobnie jak toki pona.

Słownictwo toki pony składa się z zaledwie 120 słów (plus kilku używanych przez społeczność). Dzięki temu logograficzny system toki pony staje się zauważalnie łatwiejszy w nauce i w użytku, niż system języka chińskiego, który wymaga znajomości co najmniej 1500 znaków, aby osiągnąć biegłość. Ponadto, większość znaków w piśmie sitelen pona wizualnie odzwierciedla swoje znaczenie. Przykładowo, „lawa” oznacza głowę, a symbol tego słowa przedstawia głowę z czapką z daszkiem. Wyraz „nanpa” oznacza liczbę i jest inspirowany krzyżykiem: „#”, itd. (Choć poniekąd to samo można powiedzieć o wielu znakach Han).

Tablica znaków pisma sitelen pona

tablica znaków pisma sitelen pona

W powyżej tabelce przedstawiono wszystkie 120 oficjalnych słów toki pony. Oprócz tego umieszczono tam też często używane dodatkowe słow („nimi sin”) i alternatywne zapisy znaków istniejących w tym piśmie (“nasin lukin ante”).

Tak jak w alfabecie łacińskim, kierunek pisma sitelen pona jest z lewej do prawej, z góry na dół. Każde słowo w toki ponie zapisuje się za pomocą pojedynczego znaku i nie używa się spacji.

Symbole oznaczające przymiotnik można zapisać wewnątrz lub nad rzeczownikiem, aby przedstawić frazę nominalną. Taki symbol nazywa się kompozytowym lub złożonym.

Twoją uwagę mogło przykuć „logo” toki pony, umieszczone na okładce oficjalnej książki oraz na wielu stronach internetowych (także na tej). I rzeczywiście, jest to jeden symbol złożony — znak „toki”, w którego środku widnieje znak „pona”.

Nieoficjalne słowa można przeliterować wewnątrz kartuszy (zaokrąglonych prostokątów otaczających potrzebne znaki). Każdy z tych symboli oznacza pierwszą literę wymowy przedstawianego słowa. Na przykład na stronie, do której prowadzi link umieszczony na początku strony, „ma Kanata” zapisano jako „ma [kasi alasa nasin awen telo a]”. (W niektórych fontach kartusz jest zastępowany nawiasami, otaczającymi ciąg znaków).

sitelen pona w powszechnym użyciu

Informacje zawarte w tej sekcji nie są częścią oficjalnego projektu pisma sitelen pona, ale są oparte na tym, jak jest ono używane w społeczności toki pony.

Zdania oddzielić można za pomocą kropki albo spacji. Inne znaki przestankowe (przecinki, dwukropki, itd.) są albo pomijane, albo zapisywane jako ich łacińskie odpowiedniki; (jest to za sprawą tego, że ich obecność lub brak nie zmienia znaczenia zdania).

Każdy wyraz dodany przez społeczność języka toki pona zazwyczaj ma swój własny symbol i musi być przeliterowywany.

Ponieważ znak zapytania jest odpowiednikiem słowa „seme”, na końcu zdań pytających można postawić kropkę (lub mniejszy pytajnik).

Niektórzy składają znaki wewnątrz kartuszy, by móc zapisać całą sylabę, zajmując przy tym szerokość tylko jednego znaku. Na przykład w tym tweecie nieoficjalne słowo „Nijon” („Japonia”) zapisano za pomocą trzech znaków: „nena-ilo”, „jan-oko” i „nena”.

Przykłady

Oto zwykły tekst zapisany za pomocą pisma sitelen pona:

wan ni pi lipu ni li sitelen kepeken sitelen pona. sina ken ala ken sona e ni.
/ toki pona li jo e nimi pi mute lili. tan ni nasin sitelen ni li ken: sitelen
wan li toki e nimi wan. sitelen ale li lukin sama kon
ona.

Tłumaczenie

Jeśli chcesz zobaczyć więcej tekstów zapisanych pismem sitelen pona, w tym stronę, która uczy czytać, nie używając żadnego innego systemu pisma, odwiedź stronę „tomo pi sitelen pona”, której autoren jest jan Tepu.

Fonty

Powyżej zapisany tekst używa fontu „linja pimeja”. Ale pismo sitelen pona można wyświetlić też na wiele innych sposobów. Oto najpopularniejsze z nich:

Na niektórych stronach tej witryny istnieje możliwość przełączania między pismem łacińskim a sitelen pona. W tym drugim przypadku użyty będzie font „sitelen pona pona”, ponieważ działa najlepiej w przypadku niezmodyfikowanych tekstów toki pony i wyrazów, których nie znajdziemy w oficjalnym słowniku.

Przykłady różnych fontów

sitelen ni li sitelen kepeken sitelen pona.

sina ken ala ken sona e ona.

ma Kanata li suli.

jan pi sona mute li pali pona.

sitelen emoji / sitelen pilin

Pismo „sitelen emoji” (znane również jako „sitelen pilin”) jest adaptacją pisma sitelen pona, która wykorzystuje istniejące znaki emoji dla każdego ze znaków pisma sitelen pona. Dzięki temu adaptacja ta może być łatwo stosowana w większości przeglądarek internetowych i aplikacji.


Strona na temat alternatywnych systemów pisma

Strona początkowa